Dataset Viewer
Auto-converted to Parquet Duplicate
ba_title
large_stringlengths
1
102
ru_title
large_stringlengths
1
101
section
large_stringclasses
2 values
ba
large_stringlengths
18
400
ru
large_stringlengths
18
400
ba_sentence_index
int64
0
24
ru_sentence_index
int64
0
39
laser_cos
float64
-0.15
0.96
laser_margin
float64
-0.22
1.3
laser_margin_xling
float64
-0.26
1.38
labse_cos
float64
-0.08
0.99
labse_margin_xling
float64
-0.21
1.61
pair_score
float64
0
1
Башҡортостан
Башкортостан
lead
Башҡортостан Республикаһы шулай уҡ Башҡортостан — Рәсәй Федерацияһы һәм Башҡортостан Республикаһы Конституцияларына ярашлы, үҙаллы демократик дәүләт.
Башкортостан (неофициально также употребляется название Башкирия ), или Республика Башкортостан.
0
0
0.746583
0.888883
0.927021
0.537901
0.799994
0.0876
Башҡортостан
Башкортостан
facts
1919 йылдың 20 мартында «Үҙәк Совет власы менән Башҡорт хөкүмәте араһында Башҡорт совет автономияһы тураһында килешеү» нигеҙендә, Башҡорт Совет Республикаһын иғлан ителә.
20 марта 1919 года в результате подписания соглашения между башкирским и советским правительством была образована Башкирская Советская Республика (Малая Башкирия) с временной столицей в с.
5
9
0.798298
0.898777
0.970113
0.742619
0.988687
0.5106
Республика
Республика
lead
Республика (Йөмһүриәт) (шулай уҡ ислам дәүләттәрендә йөмһүриәт) — юғары власть органдары билдәле мөҙҙәткә һайланып ҡуйыла торған дәүләт төҙөлөшө; шундай идара итеү формаһы булған ил, дәүләт; юғары хөкүмәт органдары билдәле ваҡытҡа һайлап ҡуйылған дәүләт идара формаһы һәм шундай идараһы булған ил.
Республика (от — «общественное дело») — форма государственного правления, при которой высшая власть принадлежит представительным органам, избираемым населением на определённый срок.
0
0
0.81766
1.017395
1.029127
0.613911
1.001928
0.5888
Тарих
История
lead
Тарих — белем өлкәһе, кешелектең үткән замандағы эшмәкәрлеген, торошон, донъяға ҡарашын, ойошоуын һәм социаль бәйләнештәрен өйрәнә торған гуманитар фән.
История — общий термин, описывающий как события прошлого, так и память о прошлом, нахождение, сбор и интерпретацию сведений об этих событиях.
0
0
0.788268
0.959877
0.980878
0.548039
0.936841
0.999
Әбделхәмит I
Абдул-Хамид I
facts
Ул — солтан Әхмәт III-сөнөң улы, 1774-се йылдың 21-се ғинуарында ағаһы Мостафа III-сөнән һуң тәхеткә ултыра.
Абдул-Хамид I был сыном султана Ахмеда III, и 21 января 1774 года он сменил на троне своего брата Мустафу III.
1
1
0.855829
1.040119
1.046929
0.763576
1.161287
0.8542
Әбделхәмит I
Абдул-Хамид I
facts
Солтан Әбделхәмит I, Очаковтың ҡолауынан уң 4 ай үткәс, 64 йәштә апоплексия һуғыуынан вафат була.
Султан Абдул-Хамид I умер через 4 месяца после падения Очакова в возрасте 64 лет от инсульта (апоплексического удара) в имперском стамбульском дворце.
13
11
0.831896
1.015994
1.036138
0.579867
1.024521
0.1465
Аристотель
Аристотель
lead
Аристотель (б. э. тиклемге 384—322 йылдар) — бөйөк боронғо грек фәйләсүфе.
Аристотель (384 до н.э. — 322 до н.э) — греческий философ и эрудит классического периода в Древней Греции, яркий пример «универсального человека».
0
0
0.826983
0.987439
1.006388
0.790051
1.103174
0.1195
Платон
Платон
facts
Боронғо Элладала ҡабул ителгәнсә, уның тыуған көнө тип 7 таргелион (21 май) иҫәпләнә.Был байрам көн- боронғо грек мифы буйынса Делос утрауында был көндө эллиндарҙың иң яратҡан илаһтарының береһе Аполлон тыуған.
По античной традиции днём его рождения считается 7 таргелиона (21 мая), праздничный день, в который, по мифологическому преданию, на острове Делос родился бог Аполлон.
19
14
0.883504
1.085525
1.082699
0.642038
1.200817
0.6778
Конфуций
Конфуций
lead
Конфуций — (Чжэнчжан:; һирәгерәк, Чжэнчжан:; Confucius тип латинлаштырылған; яңғыҙлыҡ исемдәр 孔丘 Кун Цю и 孔仲尼 Кун Чжунни, тирәһендә, — тирәһендә) — боронғо аҡыл эйәһе һәм Ҡытай философы.
Конфуций (Чжэнчжан:; реже —, Чжэнчжан:; латинизировано как Confucius; собственные имена 孔丘 Кун Цю и 孔仲尼 Кун Чжунни, ок., близ —) — древний мыслитель и философ Китая.
0
0
0.85796
1.013966
1.03195
0.890122
1.321443
0.9803
Антарктика
Антарктика
lead
Антарктика — Ер шарының көньяҡ ҡотобондағы өлкәһе, Антарктида һәм уға сиктәш Атлантик океан, Һинд океаны һәм Тымыҡ океан өлөштәрен үҙ эсенә ала (ҡайһы ваҡыт океандарҙың был өлөштәре айырым бер Көньяҡ океан итеп иҫкә алалар).
Антарктика (вместе с Субантарктикой) — южная полярная область земного шара, ограниченная с севера антарктической конвергенцией.
0
0
0.800735
0.953008
0.975743
0.658604
0.977823
0.1069
Юлай Аҙналин
Юлай Азналин
lead
Юлай Аҙналин (1722 йыл — 1797-1800 йылдар араһы) — башҡорт йөҙбашы, Шайтан-Көҙәй улусы старшинаһы, 1773—1775 йылдарҙағы Крәҫтиәндәр һуғышы етәкселәренең береһе.
Юлай Азналин (1730 (по другим данным, 1722) — около 1797) — старшина Шайтан-Кудейского улуса Уфимского уезда, участник подавления Барской конфедерации под командованием А.
0
0
0.838243
0.958793
0.986077
0.739011
1.085287
0.9889
Юлай Аҙналин
Юлай Азналин
facts
1771—1773 йылдарҙа башҡорт иррегулярных ғәскәрендә хеҙмәт итә.
В 1771—1773 гг. служил в башкирских иррегулярных войсках.
4
4
0.876583
1.023655
1.048018
0.748451
1.051501
0.9982
Башҡорт алфавиты
Башкирская письменность
lead
Башҡорт алфавиты, башҡорт әлифбаһы — башҡорт теленең алфавиты.
Башкирская письменность — письменность башкирского языка.
0
0
0.742203
0.858235
0.947013
0.497812
0.819345
0.4721
Мәсетле районы
Мечетлинский район
facts
1930 йылдың 20 авгусында Дыуан-Мәсетле исемендә ойошторолған.
Образован район 20 августа 1930 года как Дуван-Мечетлинский район c центром в селе Дуван-Мечетлино.
17
19
0.77559
0.900778
0.964342
0.700286
1.043161
0.9147
Ләмәҙтамаҡ
Лемез-Тамак
lead
Ләмәҙтамаҡ — Башҡортостан Республикаһы Мәсетле районындағы ауыл.
Лемез-Тамак (устье Лемазы) — деревня в Мечетлинском районе Республики Башкортостан Российской Федерации.
0
0
0.847576
0.898478
0.960842
0.704071
0.935216
0.9765
Ләмәҙтамаҡ
Лемез-Тамак
facts
1735 —1740 йылдарҙағы башҡорт ихтилалы баҫтырылғандан һуң, ауылдар яндырылған, халҡы икенсе ергә ҡыуып ебәрелгән.
После подавления башкирского восстания 1735—1740 гг. деревни сжигали, а жителей прогоняли в другие места.
18
8
0.885412
1.049001
1.072933
0.732764
1.129475
0.1712
Башҡорттар
Башкиры
lead
Башҡорттар — төрки телле милләт, Башҡортостан Республикаһының һәм шул уҡ исемдәге тарихи-география өлкәнең төп халҡы.
Башкиры (самоназвание — башҡорт) — тюркский народ, коренное население Башкортостана и одноимённой исторической области.
0
0
0.816562
0.941776
0.988414
0.646186
0.988988
0.9909
Әй (йылға)
Ай (река)
facts
Уртаса йыллыҡ һыу сығымы Златоуст ҡалаһы янында 8,6 м³/с, Салауат районы Лаҡлы янында — 48,2 м³/с, тамағында — 84,0 м³/с.
Среднегодовой расход воды у Златоуста составляет 8,6 м³/с, у села Лаклы Салаватского района — 48,2 м³/с, в устье — 84,0 м³/с.
17
20
0.907672
1.040475
1.053568
0.875696
1.366111
0.9985
Нөгөш (йылға)
Нугуш (приток Белой)
lead
Нөгөш(Оло Нөгөш)— Башҡортостандағы йылға, Ағиҙел йылғаһының уң ҡушылдығы.
Нугуш — река в России, протекает по Башкортостану.
0
0
0.798924
0.846258
0.959981
0.442432
0.762636
0.8727
Башҡортостан йылғалары
Реки Башкортостана
lead
Башҡортостан йылғалары — Башҡортостан Республикаһы биләмәләре аша аҡҡан бөтә йылғалар барлығы.
Реки Башкортостана — совокупность всех рек протекающих по территории Республики Башкортостан (Российская Федерация).
0
0
0.792959
0.904342
0.97976
0.629919
0.995205
0.8931
Башҡортостан йылғалары
Реки Башкортостана
facts
Республикала дөйөм оҙонлоғо 57 366 километр тәшкил иткән барлығы 12 725 йылға иҫәпләнә.
Всего в республике насчитывается 12 725 рек общей протяжённостью 57 366 километров.
3
3
0.854102
1.015064
1.0379
0.830788
1.212932
0.9969
Һаҡмар (йылға)
Сакмара
lead
Һаҡмар, Көньяҡ Уралдағы йылға.
Камыш-Сакмара — река в России.
0
0
0.757838
0.860728
0.941601
0.316392
0.521167
0.1764
Ыҡ
Ик (приток Камы)
lead
Ыҡ, Башҡортостан һәм Ырымбур өлкәһе, Башҡортостан һәм Татарстан сиктәрендәге йылға.
Ик — река в Башкортостане, Татарстане и Оренбургской области, левый приток Камы.
0
0
0.812233
0.903473
0.981566
0.548517
0.964721
0.9969
Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы
Вагапов, Сабир Ахмедьянович
lead
Ваһапов Сабир Әхмәтйән улы (10 май 1904 йыл — 7 август 1992 йыл) — хужалыҡ, партия һәм дәүләт эшмәкәре.
Сабир Ахмедьянович Вагапов — советский партийный и государственный деятель.
0
0
0.747761
0.828741
0.908345
0.670713
0.960639
0.9302
Ислам
Ислам
lead
Ислам (ғәрәпсә الإسلام — Аллаһҡа бирелеү, тоғролоҡ) — донъя диндәренең береһе; донъялағы киң таралыу алған диндәрҙең береһе; Мөхәммәт Пәйғәмбәр аша нигеҙләнгән дин; Мөхәммәт Пәйғәмбәргә (570—632) ебәрелгән Ҡөрьән китабында ҡанунлаштырылған мосолман дине.
Ислам («покорность», «предание себя [Единому] Богу») — монотеистическая авраамическая религия; самая молодая и вторая по численности приверженцев после христианства мировая религия.
0
0
0.804637
0.965183
0.984199
0.675729
1.026797
0.7216
Ҡөрьән
Коран
lead
Ҡөрьән (Ҡөрьән Шәриф, Ҡөрьән Кәрим) — Аллаһы Тәғәләнең пәйғәмбәре Мөхәммәт ﷺ аша кешеләргә ебәрелгән изге китабы.
Коран (от — аль-К̣ур’а̄н, Священный Коран, Благородный Коран, Досточтимый Коран) — священная книга мусульман, написанная на арабском языке.
0
0
0.33052
0.42824
0.542871
0.706335
1.115476
0.9965
Хаж
Хадж
facts
Хаж ҡылыу ваҡыты — Зөлхизә айының 8-се көнөнән башланып, 12-се көнөндә тамамлана.
Каждый год хадж проводится в течение пяти дней, начиная с 8 и заканчивая 12 днём месяца Зуль-хиджи, последнего месяца исламского года.
3
24
0.785044
0.982095
1.010084
0.572915
0.980062
0.1512
Инйәр
Инзер
lead
Инйәр — йылға, Эҫемдең һул ҡушылдығы (Кама йылғаһы бассейны).
Инзер (в верховье Большой Инзер ) — река в Башкортостане, левый приток реки Сим (бассейн Камы).
0
0
0.726113
0.823611
0.899455
0.51831
0.904847
0.9688
Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Орден Красного Знамени
facts
1924 йылдың 1 авгусында Совет республикаларының бөтә ордендары СССР-ҙың дөйөм ордены — Ҡыҙыл Байраҡ ордены итеп үҙгәртелә.
1 августа 1924 год был учреждён общесоюзный орден «Красное Знамя», внешнее отличие которого заключалось в надписи «СССР» вместо «РСФСР» на ленте на нижней части лаврового венка.
4
9
0.793557
0.953669
0.986173
0.759902
1.07953
0.4635
Суворов ордены
Орден Суворова
lead
Суворов ордены (урыҫса Орден Суворова) — Советтар Союзының Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында (1942 йылдың 29 июлендә) булдырылған ордены.
Орден Суворова — советская награда времён Великой Отечественной войны.
0
0
0.799426
0.911168
0.969351
0.747405
1.069979
0.7299
Дефицит
Бюджетный дефицит
lead
Дефицит (лат. deficit — етешмәй) иҡтисадта — тауарға һорауҙың тәҡдимдән юғары булыуы.
Бюджетный дефицит — превышение расходов бюджета над его доходами.
0
0
0.694001
0.914473
0.964703
0.548805
1.092255
0.9669
Сводеш исемлеге
Список Сводеша
lead
Сводеш исемлеге — Америка тел белгесе Моррис Сводеш тәҡдим иткән, 100, 200 йә 207 төп лексеманан торған исемлек.
Список Сводеша — предложенный американским лингвистом Моррисом Сводешем инструмент для оценки степени родства между различными языками по такому признаку, как схожесть наиболее устойчивого базового словаря.
0
0
0.783167
0.973637
0.998845
0.499873
0.99488
0.3618
Математика
Математика
lead
Математика ( < «өйрәнеү; фән») — һандар, структуралар, арауыҡтар һәм әүерелдереүҙәрҙе өйрәнгән фән.
Математика ( < «изучение; наука») — точная формальная наука, первоначально исследовавшая количественные отношения (числа) и пространственные формы (геометрические фигуры).
0
0
0.843825
0.988008
1.00855
0.750243
1.08799
0.9366
Тел (лингвистика)
Язык
lead
Тел — аралашыу өсөн ҡулланылған символдарҙан һәм улар менән эш итеү ҡағиҙәләренән (йәки грамматиканан) торған система.
Язык — сложная знаковая система, естественно или искусственно созданная и соотносящая понятийное содержание и типовое звучание (написание).
0
0
0.812257
0.966303
1.001881
0.515742
0.987083
0.993
Моррис Сводеш
Сводеш, Моррис
lead
Сводеш, Моррис, 1909—1967 — Америка тел белгесе һәм антропологы, лексикостатистик глоттохронология ысулын уйлап тапҡан кеше.
Моррис Сводеш (иногда фамилия передаётся как Свадеш или Суодеш;, Массачусетс —, Мексика) — американский, специалист по сравнительному и историческому языкознанию, создатель глоттохронологии.
0
0
0.776591
0.933949
0.948977
0.758411
1.158929
0.6569
Төрөк теле
Турецкий язык
lead
Төрөк теле (үҙатамаһы — Тürk dili, Türkçe), алтай телдәр ғаиләһе төрки телдәр тармағының көнбайыш-уғыҙ төркөмөнә ҡараған тел.
Язык имя = Турецкий язык карта = Idioma turco.png описание карты = Распространение турецкого языка.
0
0
0.76408
0.901213
0.951327
0.495262
0.814721
0.5716
Төрки телдәр
Тюркские языки
lead
Төрки телдәр — Алтай макро-ғаиләһенә ингән ҡәрҙәш телдәр ғаиләһе; Азияла һәм Көнсығыш Европала киң таралған.
Тюркские языки — семья языков, широко распространённых в Азии и Восточной Европе.
0
0
0.882618
1.042506
1.054267
0.524243
0.902082
0.8912
Ғарипов Рәми Йәғәфәр улы
Гарипов, Рами Ягафарович
lead
Ғарипов Рәми Йәғәфәр улы (12 февраль 1932 йыл — 20 февраль 1977 йыл) — Башҡортостандың халыҡ шағиры, тәржемәсе һәм журналист.
Рами Ягафарович Гарипов (12 февраля 1932 — 20 февраля 1977) — башкирский поэт, переводчик, редактор.
0
0
0.865397
0.959498
1.015342
0.865358
1.147352
0.9838
Ғарипов Рәми Йәғәфәр улы
Гарипов, Рами Ягафарович
facts
Рәми Йәғәфәр улы Ғарипов 1932 йылдың 12 февралендә Башҡорт АССР-ының (хәҙер Башҡортостан Республикаһы) Салауат районы Арҡауыл ауылында тыуған.
Народный поэт Башкортостана Рами Ягафарович Гарипов родился 12 февраля 1932 года в селе Аркаул Салаватского района Башкирской АССР в семье колхозника.
4
2
0.873419
0.943939
1.003492
0.78713
1.092458
0.9306
Бабич Шәйехзада Мөхәмәтзакир улы
Бабич, Шайхзада Мухаметзакирович
facts
Башҡорт милли-азатлыҡ хәрәкәте эшмәкәре, Башҡорт мәркәз шураһы (1917—1919) ағзаһы.
Деятель башкирского национально-освободительного движения, один из членов Башкирского Правительства (1917—1919).
1
3
0.861897
0.99437
1.034084
0.612322
0.956874
0.9725
Бабич Шәйехзада Мөхәмәтзакир улы
Бабич, Шайхзада Мухаметзакирович
facts
1919 йылдың 25 февралендә Башревкомдың матбуғат бүлеге хеҙмәткәре итеп тәғәйенләнә.
25 февраля 1919 года назначен сотрудником отдела башкирской советской печати Башревкома.
20
17
0.844486
0.975587
1.018084
0.776711
1.096808
0.9923
Төрки халыҡтар
Тюрки
lead
Төркиҙәр (төрки халыҡтар, төрки телле халыҡтар) — төрки телдәр ҙә һөйләшкән һәм төрки сығышлы халыҡтарҙың этно-лингвистик берләшмәһе.
Тюрки тюркские народы, народы тюркской языковой семьи народов, говорящих на тюркских языках и имеющих общее тюркское происхождение.
0
0
0.746693
0.904139
0.947418
0.507475
0.831926
0.6487
Икенсе донъя һуғышы
Вторая мировая война
lead
Икенсе бөтә донъя һуғышы (1 сентябрь 1939 — 2 сентябрь 1945) — кешелек тарихында иң ҙур һуғыш.
Вторая мировая война (ВМВ, 1 сентября 1939 — 2 сентября 1945 ) — война двух мировых военно-политических коалиций, ставшая крупнейшим вооружённым конфликтом в истории человечества.
0
0
0.862803
1.089582
1.074541
0.766101
1.115265
0.1327
Икенсе донъя һуғышы
Вторая мировая война
facts
Икенсе донъя һуғышы 1939 йылдың 1 сентябрендә Германияның Польшаға һөжүм итеүе менән башланған.
Началом Второй мировой войны считается 1 сентября 1939 года, когда нацистская Германия начала вторжение в Польшу.
6
5
0.897971
1.060055
1.069061
0.787034
0.999485
0.9266
Икенсе донъя һуғышы
Вторая мировая война
facts
17 сентябрь совет ғәскәрҙәре Польшаның көнсығыш төбәктәрен баҫып алған (1939 йылғы Совет-герман килешеүҙәрен ҡара).
17 сентября 1939 года с востока в Польшу вторглись войска СССР, а в октябре страна по подписанному в августе 1939 года пакту Молотова — Риббентропа была поделена между Германией и СССР.
8
7
0.787621
0.96848
0.989779
0.740272
1.017027
0.1274
Экономика (фән)
Экономика (наука)
lead
Экономика (урыҫса экономика, — йорт һәм — ҡанун, йәғни — хужалыҡ итеү ҡағиҙәләре) — хужалыҡ итеү (етештереү, бүлеү, алыштырыу һәм ҡулланыу) эшмәкәрлеген өйрәнеүсе фән.
Экономика (от) — общественная наука, изучающая производство, распределение и потребление благ и услуг.
0
0
0.82104
0.986171
1.01204
0.622986
0.992239
0.9973
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Орден Трудового Красного Знамени
facts
СССР-ҙың Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советы ҡарары менән 1928 йылдың 7 сентябрендә булдырылған.
Постановлением ЦИК и СНК СССР от 7 сентября 1928 года учреждён общесоюзный орден «Трудовое Красное Знамя».
1
10
0.811996
0.955616
1.015754
0.73835
1.06486
0.9954
Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Орден Трудового Красного Знамени
facts
Артабан СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советының 1936 йылдың 7 майындағы ҡарарына һәм СССР Юғары Советы Президиумының 1943 йылдың 19 июнендәге һәм 1947 йылдың 16 декабрендәге Указдарына ярашлы статутҡа үҙгәрештәр индерелә.
В дальнейшем в статут ордена вносились изменения Постановлением ЦИК и СНК СССР от 7 мая 1936 года и Указами Президиума Верховного Совета СССР от 19 июня 1943 года и 16 декабря 1947 года.
3
11
0.896187
0.996195
1.049486
0.813192
1.069334
0.9988
Башҡорт исемдәре
Башкирские имена
lead
Башҡорт исемдәре — башҡорттарҙың фамилияһы, исеме һәм атаһы исеменән торған тулы исемдәре.
Башкирские имена — полные имена людей в Республике Башкортостан, состоящие из фамилии, имени и отчества.
0
0
0.806283
0.976177
1.016629
0.514043
0.887456
0.9809
Лизинг
Лизинг
lead
Лизинг — инвестицион эштең бер төрө, йәғни берәй милекте алыу һәм уны лизинг килешеүе билдәләгән хаҡҡа, мөҙҙәткә һәм шарттарҙа физик йә юридик шәхескә тапшырыу, бер уҡ ваҡытта лизинг алыусы шул милектең хаҡын түләп уны һатып алыу хоҡуғына эйә була.
Лизинг ( от — сдать в аренду) — вид финансовых услуг, форма кредитования для приобретения основных средств предприятиями и других товаров физическими и юридическими лицами.
0
0
0.76008
0.912233
0.944773
0.584646
1.043608
0.5875
Хоҡуҡ
Право
lead
Хоҡуҡ — юриспруденция төшөнсәһе, йәмәғәт мөнәсәбәттәрен көйләүҙең бер төрө; йәмәғәт мөнәсәбәттәрен көйләүсе, йәмғиәттәге мотлаҡ үтәлергә тейешле, формаль рәүештә билдәләнгән, тәғәйен тәртиптә ҡабул ителгән, дәүләт тарафынан гарантияланған тәртип ҡағиҙәләре системаһы.
Право — понятие юриспруденции, один из видов регуляторов общественных отношений; согласно одному из популярных подходов — система общеобязательных, формально-определённых, принимаемых в установленном порядке гарантированных государством правил поведения, которые регулируют общественные отношения.
0
0
0.875838
1.046453
1.064516
0.495682
0.992136
0.9971
Башҡорт ҡәбиләләре
Башкирские племена
lead
Башҡорт ҡәбиләләре — башҡорт халҡында борондан һаҡланып килгән ерле үҙидара итеүҙең бер төрө.
Башкирские племена — исторически сложившиеся родовые объединения из которых состоят башкиры.
0
0
0.762272
0.895168
0.961952
0.220716
0.457163
0.9869
Юридик шәхес
Юридическое лицо
lead
Юридик шәхес Рәсәй ҡанундары буйынса — милкендә, хужалыҡ ҡарамағында йәки оператив идаралығында айырым мөлкәтенә эйә булған, үҙ бурыстары өсөн был мөлкәт менән яуаплы булған ойошма.
Юридическое лицо — организация, которая имеет в собственности, хозяйственном ведении или оперативном управлении обособленное имущество, отвечает по своим обязательствам этим имуществом, может от своего имени приобретать и осуществлять имущественные и личные неимущественные права, отвечать по своим обязанностям, быть ис...
0
0
0.797052
0.941425
0.995171
0.209993
0.493072
0.2699
Силәбе өлкәһе
Челябинская область
lead
Силәбе өлкәһе — өлкә, Рәсәй Федерацияһы субъекты, Көньяҡ Уралда урынлашҡан.
Челябинская область — субъект Российской Федерации, входит в Уральский федеральный округ, является частью Уральского экономического района.
0
0
0.783647
0.859005
0.95259
0.612249
0.878998
0.9912
Силәбе өлкәһе
Челябинская область
facts
1923 йылдың 3 ноябрендә Силәбе губернаһы бөтөрөлә һәм уның территорияһы үҙәге Свердловск ҡалаһында булған Урал өлкәһенә индерелә.
Постановлением ВЦИК от 3 ноября 1923 года Челябинская губерния была ликвидирована, а на её территории созданы Златоустовский, Курганский, Троицкий и Челябинский округа, входящие в состав Уральской области.
19
34
0.848807
0.947939
0.997304
0.720797
0.961696
0.8696
Силәбе өлкәһе
Челябинская область
facts
1934 йылдың 17 ғинуарында Силәбе өлкәһе ойошторола, уның территорияһы ғәмәлдәге Урал өлкәһенән бүленеп алына.
Область образована 17 января 1934 года из южных районов упразднённой Уральской области.
20
2
0.829113
0.961645
1.000674
0.76019
0.99884
0.9555
Силәбе өлкәһе
Челябинская область
facts
Силәбе өлкәһе составында шул уҡ көндә башлыса башҡорттар йәшәгән райондарҙы үҙ эсенә алған Арғаяш милли округы ойошторола, 1934 йылдың 17 ноябренән был милли округ бөтөрөлә.
17 января 1934 года Постановлением ВЦИК Уральская область разделена на три области: Свердловскую с центром в Свердловске, Челябинскую область с центром в Челябинске и Обско-Иртышскую область с центром в Тюмени.
21
37
0.756005
0.857396
0.912251
0.499347
0.743533
0.9035
Химия
Химия
lead
Химия, Химейә (ғәр. خيمياء, «chemi» – ҡара, ҡара ер, Мысырҙың боронғо атамаһына бәйле) – матдәләр, уларҙың үҙенсәлектәре, матдәләрҙең төрлө әүерелеүҙәре һәм был әүерелеүҙәргә хас күренештәр тураһындағы фән исеме.
Поскольку все вещества состоят из атомов, которые благодаря химическим связям способны формировать молекулы, то химия занимается, прежде всего, рассмотрением перечисленных выше задач на атомно-молекулярном уровне, то есть на уровне химических элементов и их соединений.
0
0
0.744696
0.887872
0.913456
0.454393
0.752992
0.381
Квадрантидтар
Квадрантиды
lead
Квадрантидтар — метеорҙар ағымы, уның радианты - Волопас йондоҙлоғонда (Геркулес һәм Аждаһа йондоҙлоҡтары сигендә).
Квадрантиды — метеорный поток c радиантом в созвездии Волопаса (около границы с созвездиями Геркулеса и Дракона).
0
0
0.860214
1.008316
1.029834
0.785886
1.285285
0.9901
Квадрантидтар
Квадрантиды
facts
Йыл һайын 28 декабрҙән алып 7 ғинуарға тиклем күҙәтелә, максимумы 3-се һәм 4-се ғинуарға тура килә (шул ваҡытта бер сәғәт эсендә 45-тән алып 200-ға тиклем метеор күҙәтеп була).
Наблюдается ежегодно в период с 28 декабря по 7 января, он имеет ярко выраженный максимум, приходящийся на 3 и 4 января, во время которого наблюдается от 45 до 200 метеоров в час.
1
1
0.874035
1.079007
1.065443
0.734373
1.16267
0.8545
Яңы Байрамғол
Новобайрамгулово
lead
Яңы Байрамғол — Башҡортостандың Учалы районындағы ауыл, ошо исемдәге ауыл советы үҙәге.
Новобайрамгулово — деревня в Учалинском районе Республики Башкортостан Российской Федерации.
0
0
0.825149
0.865063
0.945994
0.602311
0.847712
0.9878
Йылайыр районы
Зилаирский район
facts
1930 йылдың 20 авгусында ойошторолған.
Район образован 20 августа 1930 года с центром в селе Зилаир.
1
8
0.648497
0.761163
0.830076
0.664176
0.968533
0.9556
Әхмәтзәки Вәлиди Туған
Валиди, Ахмет-Заки
lead
Әхмәтзәки Вәлиди Туған, Әхмәтзәки Әхмәтшаһ улы Вәлидов (10 декабрь 1890 йыл — 26 июль 1970 йыл) — күренекле сәйәсмән һәм дәүләт эшмәкәре, Башҡорт милли-азатлыҡ хəрəкəте етəксеһе, автономиялы Башҡортостанға нигеҙ һалыусы.
Ахмет-Заки Валиди (Валидов) Тоган ,; до 1938 года — Ахмет-Заки Ахметшах-улы (Ахметшахович) Валиди (Валидов) ;, Кузяново — 26 июля 1970.
0
0
0.775335
0.876796
0.919156
0.70467
1.048727
0.5628
Әхмәтзәки Вәлиди Туған
Валиди, Ахмет-Заки
facts
Әхмәтзәкиҙең әсәһе — Өммөлхаят Мөхәммәткафи ҡыҙы Вәлидова (1873—1946) Көҙән ауылы мәҙрәсәһенең ҡыҙҙар синыфтарында мөғәллимә булған.
Мать — Уммулхаят Мухаметкафиевна Валидова (1873—1946), окончила медресе деревни Утяково, преподавала в женских классах медресе мужа.
16
34
0.856026
0.960258
1.004907
0.737595
1.02896
0.9926
Өфө
Уфа
lead
Өфө — Башҡортостандың баш ҡалаһы.
Уфа — город в России, столица и крупнейший город Башкортостана.
0
0
0.798611
0.908046
0.969805
0.438696
0.74782
0.8762
Белем көнө
День знаний
lead
Белем көнө — 1 сентябрь, Советтар Союзында һәм Рәсәй Федерацияһында 1984 йылдан 3018-Х һанлы (01.10.80) «Байрам һәм хәтер көндәре» исемле һәм 9724-XI һанлы (01.11.88) «Байрам һәм хәтер көндәре тураһындағы СССР ҡанундарына үҙгәрештәр индереү» исемле СССР Юғары Советы Президиумы Указдарына ярашлы дәүләт байрамы булып бил...
День знаний (1 сентября, Праздник первого звонка) — государственный праздник в СССР, введённый Указом Президиума Верховного Совета СССР от 15 июня 1984 года № 373- «Об объявлении 1 сентября всенародным праздником — Днём знаний» и на Украине.
0
0
0.825868
0.961809
1.002877
0.702552
1.057421
0.7041
Бикбаев Рауил Төхфәт улы
Бикбаев, Равиль Тухватович
lead
Бикбаев Рауил Төхфәт улы (12 декабрь 1938 йыл — 23 апрель 2019 йыл) — шағир, әҙәбиәт белгесе, йәмәғәт эшмәкәре.
Равиль Тухватович Бикбаев ( 12 декабря 1938, деревня Верхний Кунакбай Покровский район Оренбургской области — 23 апреля 2019, Уфа, Башкортостан) — башкирский поэт, литературовед и общественный деятель.
0
0
0.823552
0.911627
0.960121
0.755835
1.089389
0.6834
Бикбаев Рауил Төхфәт улы
Бикбаев, Равиль Тухватович
facts
Рауил Төхфәт улы Бикбаев 1938 йылдың 12 декабрендә Ырымбур өлкәһенең Покровка районы (хәҙерге Переволоцк районы) Үрге Ҡунаҡбай ауылында тыуған.
Бикбаев Равиль Тухватович родился 12 декабря 1938 года в деревне Верхний Кунакбай Переволоцкого района Оренбургской области.
9
4
0.902718
0.978575
1.018235
0.868667
1.152241
0.9899
Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
Дильмухаметов, Ишмулла Ишгалеевич
lead
Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы (15 сентябрь 1928 йыл — 19 октябрь 1984 йыл) — башҡорт актёры, атаҡлы ҡурайсы, йырсы һәм композитор.
Ишмулла Ишгалеевич Дильмухаметов (1928—1984) — советский актёр, кураист, певец, драматург, композитор.
0
0
0.810787
0.883111
0.957199
0.808587
1.033411
0.997
Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
Дильмухаметов, Ишмулла Ишгалеевич
facts
Ишмулла Ишҡәле улы Дилмөхәмәтов 1928 йылдың 15 сентябрендә Башҡорт АССР-ы Йылайыр кантоны (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы, Йылайыр районы), Иҫке Яҡуп ауылында тыуған.
Дильмухаметов Ишмулла Ишгалеевич родился 15 сентября 1928 года в деревне Староякупово Зилаирского кантона БАССР (ныне Зилаирского района Республики Башкортостан).
2
2
0.88606
0.950055
1.013908
0.860561
1.143753
0.9943
Дилмөхәмәтов Ишмулла Ишҡәле улы
Дильмухаметов, Ишмулла Ишгалеевич
facts
1943 йылда Баймаҡ башҡорт колхоз-совхоз драма театры труппаһына ҡабул ителә һәм 1949 йылға тиклем шунда эшләй.
В период с 1943 по 1949 годы Дильмухаметов Ишмулла работал в Баймакском башкирском народном театре.
3
3
0.756199
0.887039
0.915444
0.644224
0.962218
0.9588
Статистика
Статистика
facts
Фәнни әйләнешкә статистика һүҙе XVIII быуатта Готфрид Ахенфель (1719—1772) тарафынан индерелгән тип иҫәпләнә.
Последователь Конринга Готфрид Ахенвалль (1719—1772) широко распространил идеи Конринга, создав школу описательной статистики, безраздельно господствовавшую в Европе до середины XIX века.
6
31
0.74034
0.912038
0.925792
0.681846
1.088009
0.9432
Тау
Гора
lead
Тау — бейеклеге менән тирә-яҡтағы кимәлдән айырылып торған ҡалҡыу урын.; ер рельефының тигеҙлек өҫтөнән ыңғай яҡҡа үҙгәргән формаһы, ер өҫтөнөң төрлө бейеклектә (бер нисә метрҙан бер нисә километрға тиклем) айырылып торған өлөшө.
Гора (мн. ч. — горы) — форма рельефа, изолированное резкое поднятие местности с выраженными склонами и подножием или вершина в горной стране.
0
0
0.797992
0.929863
0.968952
0.497577
0.940727
0.963
Урал тауҙары
Уральские горы
lead
Урал, таулы физик-географик ил, меридиональ йүнәлештә Кар диңгеҙенән Ҡаҙағстан далаларына тиклем һуҙылған ер.
Уральские горы — горная система на Урале, расположенная между Восточно-Европейской и Западно-Сибирской равнинами.
0
0
0.767925
0.894767
0.929367
0.531408
0.818848
0.2815
Урал
Урал
lead
Урал — Көнсығыш Европа һәм Көнбайыш Себер тигеҙлектәре араһында һуҙылған Рәсәй Федерацияһында һәм Ҡаҙағстандағы географик төбәк.
Урал (от ) — географический регион в России и Казахстане, протянувшийся между Восточно-Европейской и Западно-Сибирской равнинами.
0
0
0.837021
0.962394
1.004143
0.76208
1.089706
0.8858
Урыҫтар
Русские
lead
Урыҫтар йәки рустар (үҙ атамаһы ) — Рәсәй Федерацияһында иң күп һанлы халыҡ, төп халҡы.
Русские — восточнославянский народ, самый многочисленный этнос в России и Европе.
0
0
0.744689
0.898286
0.927362
0.575696
0.922067
0.7923
Дәүләкән районы
Давлекановский район
lead
Дәүләкән районы Башҡортостан республикаһының көньяҡ-көнбайышында Дим йылғаһының түбәнге өлөшөндә, уның ике яҡ ярҙары буйында урынлашҡан.
Давлекановский район — административно-территориальная единица (район) и муниципальное образование (муниципальный район) в её границах под наименованием муниципальный район Давлекановский район в составе Республики Башкортостан Российской Федерации.
0
0
0.786447
0.840487
0.941252
0.363245
0.605914
0.0148
Тарихи Башҡортостан
Исторический Башкортостан
lead
Тарихи Башҡортостан — тарихи-географик өлкә, башҡорт халҡының тарихи биләгән ерҙәре.
Исторический Башкортостан (Башҡорт иле) — термин, рекомендованный в 1994 году Н.
0
0
0.701594
0.853906
0.885361
0.565496
0.864708
0.9934
Тарихи Башҡортостан
Исторический Башкортостан
facts
Венгр монахы Юлиан 1235—1236 ййылдарҙа башҡорттарҙың үҙ хакимы — ханы — булыуы тураһында яҙа.
О наличии в 1235—1236 годах у башкир собственного правителя (хана) указывает в своём отчёте венгерский монах Юлиан.
19
39
0.823696
0.999826
1.025647
0.746853
1.152019
0.9615
Сыуаш теле
Чувашский язык
lead
Сыуаш теле — сыуаш халҡының милли теле, урыҫ теле менән бер рәттән Сыуаш Республикаһының дәүләт теле итеп иғлан ителгән.
Чувашский язык — национальный язык чувашей и один из двух государственных языков Чувашской Республики.
0
0
0.844178
1.003634
1.025235
0.603752
1.010703
0.9364
Һиндостан
Индия
lead
Һиндостан, рәсми атамаһы Һиндостан Республикаһы — Көньяҡ Азиялағы дәүләт.
Индия, официальное название — Республика Индия ( Bhārat Gaṇarājya) — государство, расположенное в Южной Азии.
0
0
0.798245
0.924602
0.966419
0.678418
1.010398
0.5415
Ниғмәтуллин Эльбрус Хәмит улы
Нигматуллин, Эльбрус Хамитович
lead
Ниғмәтуллин Эльбрус Хәмит улы (30 март 1974 йыл) — «Рәсәйҙең иң көслө кешеһе» исемен йөрөтөүсе башҡорт бәһлеүәне, Рәсәй спортсыһы, пауэрлифтинг һәм армрестлинг буйынса спорт мастеры, 2005 йылдағы «Планетаның иң көслө кешеһе» ярышының вице-чемпионы, йәмәғәт эшмәкәре, актёр.
Эльбрус Хамитович Нигматуллин (30 марта 1974, деревня Чубары, Аргаяшский район, Челябинская область, РСФСР, СССР) — российский спортсмен, актёр, общественный и политический деятель.
0
0
0.844709
0.941743
0.982657
0.780406
1.079586
0.8725
Ниғмәтуллин Эльбрус Хәмит улы
Нигматуллин, Эльбрус Хамитович
facts
Эльбрус Хәмит улы Ниғмәтуллин 1974 йылдың 30 мартында Силәбе өлкәһе Арғаяш районының Субар ауылында тыуған.
Эльбрус Хамитович Нигматуллин родился 30 марта 1974 года в деревне Чубары Аргаяшского района Челябинской области в многодетной семье.
1
4
0.890178
0.974837
1.017582
0.865848
1.157684
0.7803
Дәүләтшина Һәҙиә Лотфулла ҡыҙы
Давлетшина, Хадия Лутфулловна
facts
1905 йылдың 5 мартында Һамар губернаһы Николаевск өйәҙенең (хәҙерге Һамар өлкәһе ) Хәсән ауылында тыуған.
Родилась 5 марта 1905 года в деревне Хасаново Пугачёвского уезда Самарской губернии в бедной крестьянской семье.
6
3
0.854063
0.942848
1.004737
0.707656
1.021769
0.9944
Биксурин Мирсәлих Мирсәлим улы
Бекчурин, Мирсалих Мирсалимович
lead
Биксурин Мирсәлих Мирсәлим улы (16 февраль 1819 йыл — 7 март 1903 йыл) — тел белгесе, мәғрифәтсе, педагог һәм йәмәғәт эшмәкәре.
Бекчурин Мирсалих Мирсалимович (встречаются вариации написания фамилии — Бикчурин, Биксурин, отчества — Мурсалимович, 1819 или 1820—1903, Оренбург) — учёный-, и.
0
0
0.791923
0.883446
0.93179
0.749227
1.013946
0.9964
Биксурин Мирсәлих Мирсәлим улы
Бекчурин, Мирсалих Мирсалимович
facts
Әнүәр Әсфәндиәров уны 1820 йылда Ырымбур губернаһы Стәрлетамаҡ өйәҙе Стәрлетамаҡ ауылында ерһеҙ башҡорт ғаиләһендә тыүған тип иҫәпләһә, Рәшит Шәкүр 1819 йылда Ырымбур ҡалаһында бөлгөнлөккә төшкән дворян ғаиләһендә тыуған тип иҫәпләй.
Шакуров указывает на 1819 или 1820 г., а в качестве места рождения Бекчурина полагает Оренбург, подчеркивая дворянское происхождение Бекчурина.
7
4
0.805039
0.943253
0.974681
0.490507
0.819035
0.9443
Ҡадиров Ғабдрахман Фәйзрахман улы
Кадыров, Габдрахман Файзурахманович
lead
Ҡадиров Ғабдрахман Фәйзрахман улы (27 ғинуар 1941 йыл — 31 июль 1993 йыл) — Башҡортостанда йәшәгән билдәле совет спортсыһы, мотоциклда боҙҙа уҙышыу буйынса алты тапҡыр донъя чемпионы.
Габдрахман Файзурахманович Кадыров — советский мотоспортсмен, заслуженный мастер спорта СССР, шестикратный чемпион мира в мотогонках на льду (1966, 1968, 1969, 1971—1973), чемпион Европы.
0
0
0.835644
0.939702
0.979262
0.725943
1.022707
0.9974
Ҡадиров Ғабдрахман Фәйзрахман улы
Кадыров, Габдрахман Файзурахманович
facts
Ғабдрахман Фәйзрахман улы Ҡадиров 1941 йылдың 27 ғинуарында Мәскәү өлкәһенең Шатура ҡалаһында тыуған.
Родился 27 января 1941 года в городе Шатура (Московская область).
5
1
0.794146
0.885394
0.93495
0.610438
0.921843
0.9729
Ҡадиров Ғабдрахман Фәйзрахман улы
Кадыров, Габдрахман Файзурахманович
facts
1993 йылдың 31 июлендә вафат була, Өфөлә ерләнгән.
Скончался 31 июля 1993 года в санатории в Сочи от инсульта.
17
18
0.799149
0.946833
1.012355
0.678231
1.049286
0.8842
Әхмәт ибн Фаҙлан
Ибн Фадлан
lead
Ибн Фадлан (Әхмәт ибне Фаҙлан ибн әл-Ғәббәс ибне Рәшид ибне Хаммад, أحمد بن فضلان بن العباس بن راشد بن حماد) — X быуаттың беренсе яртыһындағы ғәрәп яҙыусыһы һәм сәйәхәтсеһе.
Ахмад ибн Фадлан ибн аль-Аббас ибн Рашид аль-Багдади — арабский и писатель 1-й половины X века.
0
0
0.747012
0.874517
0.942775
0.764103
1.113844
0.848
Әхмәт ибн Фаҙлан
Ибн Фадлан
facts
Ибн Фаҙлан 921—922 йылдарҙа ғәббәсиҙәр хәлифәһе әл-Моҡтадир илселеге менән бергә Волга буйы Болғары иленә сәйәхәттә булған.
В 921—922 годах в качестве секретаря посольства аббасидского халифа аль-Муктадира посетил Волжскую Булгарию.
2
2
0.822122
0.982166
1.022717
0.652536
1.048271
0.9147
Фән
Наука
lead
Фән (шулай уҡ ғилем) — кеше эшмәкәрлегенең ысынбарлыҡ тураһындағы объектив белемдәрҙе булдырыусы һәм системалаштырыусы өлкәһе.
Наука (праслав. *na- + *učiti — учить, выкнуть) — деятельность, направленная на выработку и систематизацию объективных знаний о действительности посредством научного метода.
0
0
0.727067
0.888042
0.925856
0.404032
0.791494
0.736
Фән
Наука
facts
Фәнни эшмәкәрлектең күләме XVII быуаттан башлап 10—15 йыл һайын ике тапҡырға арта бара (асыштар, фәнни мәғлүмәт, ғилми эшмәкәрҙәр һаны үҫеше).
Объём научной деятельности с XVII века удваивается примерно каждые 10—15 лет (рост числа открытий, объёма научной информации, числа научных работников).
18
22
0.906842
1.150019
1.123093
0.695153
1.144757
0.9993
Физика
Физика
lead
Физика (от — «тәбиғәт» от φύσις — «тәбиғәт») — тәбиғи фән өлкәһе: тәбиғәттең иң дөйөм закондары, материя, уның төҙөлөшө, хәрәкәте һәм трансформация ҡағиҙәләре тураһындағы фән.
Физика (от — «природный» от φύσις — «природа») — раздел естествознания: фундаментальная наука о наиболее общих законах природы, о материи, её структуре, движении и законах превращений.
0
0
0.910486
1.061775
1.072023
0.79844
1.083487
0.9969
Геология
Геология
lead
Геология — (грек телендә γη- (ge) — ер һәм λογος (logos) — өйрәнеү) — башка фәндәр һәм дисциплиналарҙы йәлеп итеп, мөмкин булған ысулдар менән Ерҙең төҙөлөшөн, уның килеп сығышын һәм үҫешен, геологик процестарҙы, матдәләр составын, ер ҡабығы структураһын һәм литосфераһын өйрәнеүгә нигеҙләнгән фәндәр йыйылмаһы.
Геология (от «Земля» + «учение, наука») — совокупность наук о строении Земли (и других небесных тел), её происхождении и развитии, основанных на изучении геологических процессов, вещественного состава, структуры земной коры и литосферы всеми доступными методами с привлечением данных других наук и дисциплин.
0
0
0.893446
1.016254
1.03277
0.784561
1.095118
0.9966
Юнан теле
Греческий язык
lead
Юнан теле, грек теле (үҙатамаһы —) — Һинд-Европа телдәре араһында иң оҙаҡ йәшәүсе тел — документтар буйынса, уның йәшәү оҙайлығы — 3500 йыл тирәһе.
Греческий язык (самоназвание —) — один из языков индоевропейской языковой семьи, государственный язык Греции и Республики Кипр (на площади острова).
0
0
0.739361
0.891119
0.92497
0.577542
0.968954
0.9913
Мореснет
Мореснет
lead
Мореснет (Морне) йәиһә Нейтраль Мореснет (Нейтраль Морне) – 3,5 кв. км. ҙурлығындағы 1816 йылдан 1919 йылға тиклем йәшәгән кес кенә Европа иле.
Мореснет (Морне) или Нейтральный Мореснет (Нейтральное Морне) — нейтральная зона, кондоминиум площадью около, который существовал в 1816—1920 годах.
0
0
0.816597
0.996291
1.009066
0.752531
1.195253
0.9826
Технология
Технология
lead
Технология (сәнғәт, оҫталыҡ, таһыл; — «һүҙ», «фекер», «мәғәнә», «төшөнсә») — һөҙөмтәгә өлгәшеү өсөн кәрәкле ысулдар һәм ҡорал-ҡорамалдар йыйылмаһы; киң мәғәнәлә — ғәмәли бурыстарҙы хәл итеү өсөн ғилми белемдәрҙе файҙаланыу.
Технология (от «искусство, мастерство, умение» + «слово; мысль, смысл, понятие») — совокупность методов и инструментов для достижения желаемого результата; в широком смысле — применение научного знания для решения практических задач.
0
0
0.886652
1.025455
1.049001
0.643856
1.035362
0.9817
Бөтә Донъя Селтәре
Всемирная паутина
lead
Бөтә Донъя Селтәре (йәки веб, аббревиатуралары — WWW, W3, һүҙбәйләнешенән) — Интернет инфраструктураһын һәм HTTP мәғлүмәт үткәреү протоколын ҡулланған глобаль мәғлүмәт арауығы.
Всемирная паутина — распределённая система, предоставляющая доступ к связанным между собой документам, расположенным на различных компьютерах, подключённых к сети Интернет.
0
0
0.736579
0.906267
0.921966
0.545587
0.98361
0.8325
Тауҙар
Горы
lead
Тауҙар — ҡоро ҡоро ерҙең шаҡтай ныҡ бүлгеләнгән, йәнәшәләге тигеҙлектәр өҫтөнән 500 метрға һәм унан да күберәккә күтәрелгән өлөштәре.
Горы (горные системы) — сильно расчленённые части суши, значительно, на 500 метров и более, приподнятые над прилегающими равнинами.
0
0
0.877221
1.022019
1.041394
0.570918
0.986186
0.9943
End of preview. Expand in Data Studio

Bashkir-Russian Wikipedia Parallel Corpus

Sentence-level Bashkir-Russian parallel text from Wikipedia, scored and filtered for machine translation.

Overview

Sentence-level Bashkir-Russian parallel dataset extracted from the corresponding Bashkir and Russian Wikipedia dumps dated 2026-08-01. Candidate pairs are scored for semantic alignment with multilingual sentence encoders (Meta LASER3, Google LaBSE) and the in-domain Bashkir-Russian Pair Scorer. The filtered configuration is the high-precision subset recommended for machine translation; cleaned, scored and precleaned are provided for custom filtering experiments.

At a glance
Task Parallel corpus / machine translation
Default config filtered
Fields ba_title, ru_title, section, ba, ru, sentence indices and alignment scores
Source Bashkir and Russian Wikipedia dumps 2026-08-01
License CC BY-SA 4.0

Contents

Files and Configurations

Config Pairs Articles Description
filtered (recommended) 66,498 31,574 High-precision subset by two-voice scoring (LASER3 + LaBSE), annotated with pair_score
cleaned 68,737 33,582 Base alignment with article-level sentence mapping, Wiki markup and service boilerplate removed
scored 68,737 33,582 Identical rows to cleaned, retaining LASER margin scores and pair_score
precleaned 84,512 40,705 Broad extraction with relaxed sentence-length heuristics, for custom filtering

Counts, filter rules and score distributions are the source of truth in META.json.

Fields and Schema

  • ba_title, ru_title: article titles in the two Wikipedias.
  • section: section category (lead or facts).
  • ba, ru: aligned sentence pair.
  • ba_sentence_index, ru_sentence_index: sentence positions in the source articles.
  • laser_cos, laser_margin, laser_margin_xling: LASER3 cosine and margin scores (Artetxe & Schwenk, 2018).
  • labse_cos, labse_margin_xling: LaBSE cosine and cross-lingual margin (present only in filtered).
  • pair_score: semantic compatibility from the Bashkir-Russian Pair Scorer medium model, 0.0–1.0.

Examples

Bashkir (ba) Russian (ru) pair_score
Тарих — белем өлкәһе, кешелектең үткән замандағы эшмәкәрлеген, торошон, донъяға ҡарашын, ойошоуын һәм социаль бәйләнештәрен өйрәнә торған гуманитар фән. История — общий термин, описывающий как события прошлого, так и память о прошлом, нахождение, сбор и интерпретацию сведений об этих событиях. 0.999
Республика (Йөмһүриәт) … — юғары власть органдары билдәле мөҙҙәткә һайланып ҡуйыла торған дәүләт төҙөлөшө. Республика (от — «общественное дело») — форма государственного правления, при которой высшая власть принадлежит представительным органам, избираемым населением на определённый срок. 0.589
1919 йылдың 20 мартында … Башҡорт Совет Республикаһын иғлан ителә. 20 марта 1919 года … была образована Башкирская Советская Республика (Малая Башкирия) с временной столицей в с. 0.511

Method

bawiki-20260801 + ruwiki-20260801 → interlanguage article links → sentence mapping
    → markup sanitization → LASER3 / LaBSE / pair-scorer alignment scoring
    → two-voice filter → filtered/data.parquet
  • Extraction: corresponding Bashkir (bawiki-20260801) and Russian (ruwiki-20260801) articles linked through interlanguage links.
  • Sentence mapping: article-level mapping between Bashkir and Russian sentences.
  • Text sanitization: MediaWiki markup, tables, citation markers and broken punctuation stripped.
  • Multilingual scoring: pairs scored with LASER3 (bak_Cyrl.v1 + laser2), Google LaBSE and the Bashkir-Russian Pair Scorer medium.
  • Filtering: filtered keeps pairs that pass two-voice scoring (drop when laser_margin_xling < 0.876 and labse_margin_xling < 0.723) and adds pair_score.

Quality and Use

Alignment quality is estimated automatically and is not human-verified. At this scale, encyclopedic texts cover global geography, history and sciences, so some sentence pairs may be loosely aligned or contain borrowed vocabulary, foreign names or segmentation artifacts. Review samples before using the dataset in production or as an evaluation benchmark.

Limitations

  • Alignment scores are model estimates, not human judgments; thresholds were calibrated on this corpus.
  • pair_score values are not calibrated human probabilities.
  • train is a distribution convention; no leakage-free evaluation split is provided.
  • precleaned and cleaned are intentionally looser than filtered.

Related Resources

Usage

pip install datasets
from datasets import load_dataset

# Recommended subset for machine translation training
filtered = load_dataset("failed09/bashkir-wikipedia-parallel", "filtered")

# Custom filtering combining pair_score and LASER margin
df = filtered["train"].to_pandas()
strict_subset = df[(df.pair_score >= 0.80) & (df.laser_margin_xling >= 0.95)]
print(f"Strict high-quality subset: {len(strict_subset):,} sentence pairs")

License

Distributed under the CC BY-SA 4.0 license. The release contains text extracted from Wikipedia; upstream source licenses and attribution requirements apply. Preserve Wikipedia and Wikimedia attribution when redistributing or publishing derivative datasets.

Citation

@dataset{failed09_bashkir_russian_wikipedia_parallel_2026,
  title = {Bashkir-Russian Wikipedia Parallel Corpus},
  author = {failed09},
  year = {2026},
  publisher = {Hugging Face},
  url = {https://huggingface.co/datasets/failed09/bashkir-wikipedia-parallel},
  note = {Cleaned sentence-level Bashkir-Russian Wikipedia parallel corpus}
}

Open Bashkir Data and Sources 🐝

This release is part of an open-source effort to support the development, preservation and practical use of the Bashkir language. Other related models, datasets and tools are available on the author's Hugging Face profile.

The author does not claim ownership or authorship of the source texts or other materials used to derive this release; rights and licensing remain with the original authors, publishers and dataset providers. Source texts are not redistributed in this repository, so users should follow the licenses and attribution requirements of the relevant upstream resources.

Downloads last month
126